Sabine Leutheusser-Schnarrenberger, była niemiecka minister sprawiedliwości i obserwator pierwszego procesu Michaiła Chodorkowskiego przedstawiła raport o politycznie motywowanych nadużyciach sądowych w krajach należących do Rady Europy. Zawiera on także fragment o Rosji. Czytamy w nim o presji wywieranej na sędziach czy zagrażaniu adwokatom i dwóch symbolicznych przykładach prawnego nihilizmu: sprawie Jukosu i aferze HSBC/Hermitage. Raport zawiera też wnioski i rekomendacje do rozważenia przez PACE.
Philip Pan z Washington Post przygotował interesujące podsumowanie:
Raport wskazał na niewielkie postępy, takie jak podniesienie pensji sędziów, co zmniejszyło pokusy korupcyjne i założenie, przynajmniej na papierze rady sędziów odpowiedzialnych za karierę i kwestie dyscyplinarne.Dowiadujemy się jednak, że plan dodatkowego liczenia więźniom czasu spędzonego w przeludnionych aresztach śledczych, bo mogłoby to skutkować wypuszczeniem byłego potentata naftowego i wroga Kremla Michaiła Chodorkowskiego.
Leutheusser-Schnarrenberger wskazuje na rozpoczęty w marcu drugi proces oskarżonego o wewnętrznie sprzeczne przewinienia Chodorkowskiego jako jedną z “symbolicznych spraw”, który rzuciły cień na obietnice prezydenta Miedwiediewa o ukróceniu “prawnego nihilizmu”.
Druga sprawa opisana w raporcie to historia Hermitage Capital, jednego z największych inwestorów zagranicznych na rosyjskim rynku i rozwścieczyła urzędników zaangażowaniem się w walkę z korupcją i błędami w zarządzaniu w potężnych firmach takich jak Gazprom. (...)
Leutheusser-Schnarrenberger stwierdza też, że odpowiedzi władz na jej pytania w poruszanych kwestiach “nie były satysfakcjonujące” i dodała “nie mogę przestać podejrzewać, że ten skoordynowany atak ma poparcie wyższych urzędników”.
Z raportu dowiadujemy się też, że w podobnych sprawach należy unikać ekstradycji podejrzanych do Rosji. Może się zdarzyć, że przestępcy unikną kary z powodu braku zaufania Zachodu względem rosyjskich sądów, ale, jak napisała, powinien to być dla Moskwy bodziec zachęcający do wzmocnienia niezależności wymiaru sprawiedliwości i wprowadzenia innych reform.