Drugi proces więźnia politycznego i byłego szefa Jukosu Michaiła Chodorkowskiego zaczyna być bezprawny jeszcze zanim zaczął się na dobre, mówią adwokaci biznesmena.
Przed drugim procesem, który ma się zacząć już za kilka tygodni, obrona złożyła 27 stycznia wniosek o wstrzymanie postępowania. Wniosek zawiera listę licznych nadużyć rosyjskich władz, które w oczywisty sposób złamały prawo własne i międzynarodowe i podkreśla, że mają one obowiązek zauważyć niedociągnięcia i co za tym idzie natychmiast wstrzymać dochodzenie.
We wniosku czytamy, że pośpiech i przesadny entuzjazm towarzyszące przygotowaniu sprawy zaowocowały stosowaniem tortur, szantażu, gróźb, więzieniem potencjalnych świadków, tajnymi procesami, odrzucaniem wszelkich dowodów niewinności Chodorkowskiego, ignorowaniem próśb o wyjaśnienie zarzutów, dręczeniem i bezceremonialnym traktowaniem adwokatów, którym utrudniano lub wręcz uniemożliwiano pracę, prowadzeniem przeszukań i rekwirowaniem materiałów bez nakazu sądowego, całkowitym ignorowaniem zasady domniemania niewinności, ukrywaniem i manipulowaniem ważnymi dowodami oraz izolowaniem samego Chodorkowskiego od świata na dalekiej Syberii.
Zdaniem obrońców naciąganie i wykorzystywanie rosyjskiego prawa karnego do celów politycznych i gospodarczych to typowa praktyka ludzi stojących za oskarżeniem Chodorkowskiego, którzy oczerniają go, odmawiają pozycji w rosyjskim społeczeństwie, próbują usankcjonować przejęcie firmy Jukos.
“Jako że Chodorkowski kwalifikuje się do zwolnienia warunkowego po odsiedzeniu połowy wyroku, a władzom brakuje pretekstu, by nadal trzymać go za kratkami. Postanowiły więc zorganizować przeciw niemu kolejny proces pokazowy znowu oparty na bezpodstawnych, politycznie motywowanych zarzutach” mówi Robert Amsterdam, jeden z członków międzynarodowej grupy prawników. “Oprócz bezczelnego zachowania władz, łamania wielu przepisów, nowe zarzuty są dyskusyjne pod względem prawnym i zawierają błędy rzeczowe (tak wielkie, że wprost ośmieszją autorów zarzutów)”.
Amsterdam namawia obserwatorów na całym świecie, by wzywali do uczciwego traktowania oskarżonego w postępowaniu przedprocesowym, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że oznacza ono zakwestionowanie całego dotychczasowego postępowania. “Nie może być żadnego uczciwego nowego procesu, skoro sąd akceptuje wnioski i materiały z pełnego błędów śledztwa. Każdy nowy proces powinien być z góry podważony ze względu na oczywiste nadużycia we wcześniejszym postępowaniu” stwierdził.
Prezydent Rosji Dimitrij Miedwiediew publicznie wypowiadał się w obronie rządów prawa, a przeciw “prawnemu nihilizmowi”. To jak zostanie potraktowany w tym roku Chodorkowski dowiedzie, czy to tylko chwyt retoryczny.