Angela Merkel i Dimitrij Miedwiediew podczas spotkania w Moskwie 8 marca bieżącego roku (zdjęcie Reuters)
Artykuł z International Herald Tribune:
Merkel naciska Miedwiediewa w kwestii praw człowieka
Tekst Judy Dempsey
BERLIN: Oficjalnie potwierdzono, że sprawa uwięzienia Michaiła Chodorkowskiego, byłego szefa rosyjskiego przedsiębiorstwa energetycznego Jukos, oraz inne kwestie związane z przestrzeganiem praw człowieka znajdą się wśród głównych tematów, jakie kanclerz Angela Merkel poruszy podczas spotkania z prezydentem Rosji Dmitrijem Miedwiediewem, które odbędzie się w tym tygodniu w Berlinie.To pierwsza zagraniczna wizyta Miedwiediewa w kraju europejskim od objęcia przez niego fotela prezydenckiego w zeszłym miesiącu. Dla władz w Berlinie wybór Niemiec jako pierwszego celu wizyty to jasny sygnał, że dobre stosunki z Niemcami są nadal dla Rosji priorytetem.
Niemcy i Rosja budują bliski, przyjacielski i strategicznie ważny związek – powiedziała Merkel w cotygodniowym programie, w którym mówiła o tym, jakie stosunki jej rząd chciałby wypracować z Miedwiediewem.
Niemcy chcą wspierać Rosję w wysiłkach na rzecz rozwoju ekonomicznego, a także w zwalczaniu korupcji, wzmacnianiu praworządności i budowaniu wydajniejszego wymiaru sprawiedliwości – czyli w kwestiach, którymi obiecał zająć się Miedwiediew obejmując urząd prezydencki.
Jeśli Miedwiediew mówi poważnie o opieraniu państwa na praworządności, to sprawa Chodorkowskiego jest świetnym testem jego intencji – stwierdził Eckart von Klaeden, rzecznik do spraw polityki zagranicznej bloku konserwatywnego w parlamencie.
Chodorkowski, niegdyś uważany za rywala byłego prezydenta Władimira Putina, został aresztowany w październiku 2003 pod zarzutem oszustw podatkowych, a w maju 2005 roku skazano go na 10 lat więzienia. Putin od objęcia prezydentury przez Miedwiediewa w maju sprawuje urząd premiera Rosji.
Niemieccy biznesmeni, którzy w przeszłości krytykowali bezpośrednie wypowiedzi Merkel na temat praw człowieka w rozmowach z Putinem maja teraz nadzieję na początek nowych stosunków niemiecko-rosyjskich za kadencji Miedwiediewa.Merkel, która dorastała w komunistycznej NRD i zna język rosyjski, dobrze rozumie problemy kraju. Wyłamała się z szeregu i jako kanclerz objęła otwarcie krytyczne stanowisko wobec kremlowskich ataków na wolność prasy i praworządność.
Niemieccy doradcy ostrzegali ją, że takie podejście może zaszkodzić kontaktom gospodarczym. Jednak w ciągu ostatniego roku handel miedzy dwoma krajami kwitł, a według danych Wschodniego Komitetu na rzecz Niemieckiej Gospodarki - promującego niemieckie firmy na terenach dawnego ZSRR i Europy Wschodniej - niemiecki eksport do Rosji osiągnął rekordowy poziom.
Wypowiedzi Merkel o potrzebie budowania rosyjskiej praworządności poparł nawet minister spraw zagranicznych Frank-Walter Steinmeier, który jak dotąd niechętnie podchodził do tej kwestii.
Podczas majowej wizyty w Rosji Steinmeier – który spotkał się z Miedwiediewem oraz z przedstawicielami świata biznesu, studentów i organizacji pozarządowych – zaapelował do Kremla o wprowadzenie transparentnego systemu prawnego. Niespodzianką było długie spotkanie Steinmeiera z obrońcą Chodorkowskiego, Jurijem Schmidtem, w petersburskim hotelu.
Nasze spotkanie trwało około 90 minut – powiedział Schmidt rosyjskiej agencji informacyjnej Interfax w poniedziałek. Omówiliśmy wiele różnych kwestii, między innymi możliwość zgodnego z obowiązującym prawem zwolnienia Chodorkowskiego.
Strona niemiecka nie jest do końca pewna, czy Miedwiediew może w tej sprawie interweniować i czy Putin dałby mu na to wolną rękę.
Putin - który był inicjatorem procesu przeciw Chodorkowskiemu - rzeczywiście powiedział, że radziłby swojemu następcy nie udzielać więźniowi żadnych „przywilejów”.
Według prawników Chodorkowskiego, prokuratura przygotowuje przeciw niemu nowe zarzuty – prania brudnych pieniędzy i defraudacji.